Muhasebe Ders Notları

Fatura, satılan emtia (mal) ve yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı
(tutarı) göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tacir tarafından müşteriye verilen ticari
belgedir.
Şekli ve Düzeni
Faturada bulunması gereken bilgiler şunlardır:
- Fatura ibaresi,
- Maliye Bakanlığı ibaresi veya noter tasdik mührü şekli,
- Faturanın düzenlenme tarihi, seri ve sıra numarası,
- Faturayı düzenleyenin adı, varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi
dairesi ve hesap numarası,
- Alıcının (müşterinin) adı, ticaret unvanı, adresi, varsa vergi dairesi ve hesap
numarası,
- Malın ve hizmetin türü, miktarı, birim fiyatı ve tutarı,
- Satılan malların teslim tarihi ve irsaliye numarası,
- Kaşe ve imza,

Faturanın düzenlenmesinde dikkat edilecek hususlar şunlardır:
- Faturalar sıra numarası dahilinde düzenlenir.
- Faturalar mürekkepli kalem ile daktilo veya bilgisayarla düzenlenir.
- Faturalar en az bir, asıl bir örnek (suret) olarak düzenlenir.
- Fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami 7 (yedi)
gün içinde düzenlenir. Bu süre içinde düzenlenmemiş faturalar hiç
düzenlenmemiş sayılır.
- Faturalar Türkçe olarak düzenlemelidir.
- Kullanılacak faturalar notere tasdik ettirilmiş veya antlaşmalı matbaalara
bastırılmak suretiyle temin edilir. Fatura düzenlemek zorunda olanlar,
müşterinin adı ve soyadı ile bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarasının
doğruluğundan sorumludur.
- Fatura düzenleyenin istemesi halinde müşteri, kimliğini ve vergi dairesi hesap
numarasını gösterir belgeyi ibraz etmek zorundadır. Ancak nihai tüketiciye
satılan mallar veya yapılan işler için düzenlenecek faturalarda, müşterinin belge
ibrazı ve fatura düzenleyenin sorumluluğu söz konusu olmayacaktır.
- Faturanın baş tarafında iş sahibinin veya namına, imzaya yetkili olanların
imzası bulunur. Fakat uygulamada iki farklı şekilde yapılmaktadır:
Kapalı Fatura: İşletmenin, peşin satışlarında fatura bedelini peşin (nakit) olarak
aldığını göstermek için faturanın alt tarafının kaşelenip imzalandığı faturalardır.
Açık Fatura: İşletmenin, veresiye (kredili) satışlarında fatura bedelini ileri bir tarihte
tahsil edeceğini göstermek için faturanın üst tarafının kaşelenip imzalandığı faturalardır.
Tüketicilere ayıplı mal ve hizmet satan kişilere karşı hak aramada, fatura delil olarak
kullanılabilir. Faturaya itiraz süresi 7 gündür. Bu süre içinde itiraz edilmezse faturanın
içeriği kabul etmiş sayılır.
Faturaları Gelir Vergisi Kanunu’na (GVK) göre 5 yıl, Türk Ticaret Kanunu’na göre 10
yıl saklama zorunluluğu vardır.
VUK’un 232. maddesine göre fatura düzenleme zorunluluğu; birinci ve ikinci sınıf
tüccarlar ile kazancı basit usulde tespit edilen ve defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler,
aşağıdaki işletmelere fatura vermek ve bu işletmelerden fatura istemek zorundadırlar.
Bunlar:
- Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar( şirketler, şahıs işletmeleri),
- Serbest meslek erbabı(avukatlar, doktorlar, muhasebeciler vb),
- Kazançları basit usulde tespit olunan tüccarlar (ayakkabı tamircisi, berber)
- Defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler,
- Vergiden muaf esnaf (pazarcılar, seyyar satıcılar).